Commentaar op Manifest

1. Objectiviteit bestaat niet.
Het streven naar objectiviteit in de journalistiek is een farce, zeker als het gaat om popjournalistiek. Het ervaren van popmuziek is zo'n persoonlijke aangelegenheid dat een recensie of artikel een leugen is wanneer geen gewag wordt gemaakt van de ervaring van de schrijver. Die ervaring gaat verder dan het geven van een positief of negatief oordeel. In hun stukken verwerken De Subjectivisten alle facetten die direct of indirect betrokken zijn bij het ondergaan van muziek.

Van zo een uitspraak als "objectiviteit bestaat niet" word ik heel moe. Als bij een bomaanslag 20 doden zijn gevallen, dan zijn er 20 doden gevallen. Als er 12 liedjes op een CD staan, dan staan er 12 liedjes op. Als een plaat is geproduceerd door Rick Rubin dan is de plaat geproduceerd door Rick Rubin. Allemaal objectief.
Een recensie is de mening van de schrijver, dus dat hoeft niet meegedeeld te worden. En alleen zeg dat iets een kutplaat is werkt niet echt verhelderend, dus schrijf je ook waarom je een plaat kut vindt.
Samenvattend: grote woorden in de kop, weinig schokkends in het artikel.

2. Interdisciplinair.
De Subjectivisten schrijven recensies als egodocumenten. Zij doen dat zonder oog te verliezen voor het besprokene, met een brede kennis van de muziekgeschiedenis en met een open vizier voor alle historische, sociale en culturele aspecten die zij relevant achten tijdens het schrijven. Ze betrekken nadrukkelijk en associatief hun culturele bagage bij de beschrijving van de muziekbeleving. De recensie of het artikel kan een wetenschappelijke invalshoek bevatten of linken leggen met film, literatuur, theater, sport, stripboeken, computerspelletjes en andere culturele uitingen. Muziek is zo nauw verbonden met andere disciplines dat je het tekort doet wanneer die niet betrokken worden in het verhaal.

Een brede maatschappelijke ontwikkeling is altijd goed. Dus geen problemen hier.
Pas alleen wel op dat je er geen dingen met de haren gaat bijslepen.

3. Duidelijke taal.
De Subjectivisten voorkomen dat hun recensies hermetisch worden. De lezer moet zich kunnen blijven inleven in de wereld (de context) waarin de muziek is beleefd. Als De Subjectivisten hun woede ventileren moet duidelijk zijn waar die woede vandaan komt, zeker als het een buitenmuzikale reden betreft. Vaak wordt een negatieve recensie door de lezer bekritiseerd met het argument dat de journalist met het verkeerde been uit bed is gestapt. De lezer moet maar raden of dat ook daadwerkelijk het geval is geweest. De Subjectivisten draaien er in de recensie niet om heen: ja, ze waren in een slechte bui toen ze de plaat draaiden. De Subjectivisten willen de passie terug in de popjournalistiek. Als een Subjectivist direct na een geslaagd concert, dronken van gelukzaligheid en iets teveel biertjes, thuis de pen ter hand neemt om totaal beneveld verslag te doen van de zojuist beleefde avond dan moeten de biervlekken bij wijze van spreken uit het voortgevloeide epistel spatten. Als een Subjectivist ontroerd is geraakt door een liedje moeten zijn/haar tranen tussen de woorden en regels te zien zijn.

Ik lees zelden recensies die hermetisch zijn over popmuziek en als ik ze lees staan ze op de Subjectivisten. Net als punt 2 lijkt me dit een vrij algemeen geldende regel, niet iets wat een manifest hoeft. Wat het vervolg over het overbrengen van je eigen emoties met duidelijke taal te maken heeft snap ik niet zo. Bovendien lees je een recensie niet om inzicht te krijgen in het persoonlijk leven van de recensent, zeker niet als dat geschreven is in hoogdravend romantisch proza als "Als een Subjectivist direct na een geslaagd concert, dronken van gelukzaligheid en iets teveel biertjes, thuis de pen ter hand neemt om totaal beneveld verslag te doen van de zojuist beleefde avond dan moeten de biervlekken bij wijze van spreken uit het voortgevloeide epistel spatten."

4. Gevoel is belangrijker dan een mening.
De ervaring maakt wezenlijk deel uit van muziekbeleving. Een recensie mag niet slechts een kale opsomming zijn die eindigt met een duim omhoog of een duim omlaag. De Subjectivisten mogen boos zijn op een plaat en de lezer laten weten dat zij uit teleurstelling of frustratie de cd tegen de muur stuk hebben gegooid. De Subjectivisten mogen, nee, moeten hun lezers laten weten dat een liedje hun leven heeft gered. Een kale analyse van een album heeft geen zin. Muziek is toch niet in woorden te vatten. Het wel of niet slagen van een plaat hangt niet louter af van een juiste rangschikking van noten. De essentie van de recensie moet zijn hoe de plaat past in de leefwereld van de luisteraar en aangezien een individu niet kan spreken voor iedereen moet zijn omschrijving doordrenkt zijn van de eigen unieke gevoelens, de temperatuur in de kamer, de genuttigde maaltijd of juist het ontbreken daarvan. Ze spelen allen een rol bij het beluisteren van de liedjes. Als een Subjectivist naar instrumentale triphop luistert terwijl in het huis ernaast een duidelijk hoorbare echtelijke ruzie plaats vindt, dan mag hij/zij dat verwerken in de bespreking aangezien voor hem/haar zo'n gebeurtenis onlosmakelijk verbonden is geraakt aan de muziek.

Niet iedereen is zo een diepromantische ziel als de schrijver van dit manifest. Het idee dat een "liedje mijn leven redt" komt mij bijvoorbeeld totaal belachelijk over. Dat hele dialectische ratio / gevoel denken wat hieruit spreekt, vind ik so wie so erg ouderwets.
Verder vind ik dit punt erg overlappen met punt 3. Weer vraag ik me af: is de lezer van een recensie geïnteresseerd in de temperatuur in de kamer van de recensent?

5. Geen tunnelvisie, geen bord voor de kop.
De Subjectivisten zijn allesvreters. Niet dat zij werkelijk alles mooi hoeven te vinden, maar de visie is breed. Alle stromingen, ook als ze buiten de popmuziek vallen (jazz, klassiek, volksmuziek) hebben hun interesse. Ze kennen geen onderscheid tussen muziek die commercieel succes kent en muziek die vanwege het experimentele karakter niet zo snel een grote groep weet te bereiken. De Subjectivisten zijn op zoek naar nieuwe geluiden, originele invalshoeken en vooral naar muziek met een eigen identiteit. Eigenheid is belangrijker dan originaliteit. Hoe eigener de muziek, hoe origineler het vanzelf toch al is.

Weer een gevalletje open deur, en bovendien is dit eigenlijk een subpunt van 3.

6. Geen elite, maar een katalysator.
De Subjectivisten zijn niet bang in al hun ongebreideld enthousiasme fouten te maken. In het forum, dat voor alle geïnteresseerden open staat, kan iedereen zijn mening spuien en kunnen, waar nodig wordt geacht, Subjectivisten terecht worden gewezen. Al beschrijven zij zich als leden van een Schaduwkabinet willen De Subjectivisten geen elitair groepje zijn dat de waarheid verkondigt. Wij zijn de eersten om te zeggen dat de waarheid niet bestaat en dus ook niet in het midden kan liggen. Wij beschrijven onze wereld met muziek als onze geleide. Wij hopen dat de lezer het kleurenpalet van die wereld verrijkt met opmerkingen, visie, kritiek en bloemrijke woordenschat. De Subjectivisten geven een voorzet, maar het is aan de lezer om zoveel mogelijk te scoren.

Weer zo een vreselijke uitspraak hier: "de waarheid bestaat niet." En iedereen heeft een beetje gelijk.
Ook Hitler.
Als je denkt dat je de waarheid niet verkondigd, kan je net zo goed je bek houden. Een mening is een mening, geen feit. Dat is waar. Maar jouw mening is wel de beste mening, want jij hebt hem gedistilleerd uit de jouw ter beschikking staande informatie en aan de hand daarvan heb je andere meningen verworpen. Bij nadere beschouwing kan de mening van iemand anders toch beter zijn of er kunnen feiten zijn die je nog niet kende. Dus discussie is goed, maar je moet hem altijd aangaan uit de veronderstelling dat jij gelijk hebt.

7. Collectieve beeldvorming.
De Subjectivisten streven naar een collectieve beeldvorming omtrent popmuziek, een gezamenlijke poging nieuwe geluiden op te vangen. Hoe meer De Subjectivisten hun ervaring formuleren en die een plaats geven op een collectief forum, hoe meer de werkelijkheid benaderd kan worden. De Subjectivisten willen de lezer uitlokken tot het opzoeken van een eigen ervaring en die te delen met anderen. In tegenstelling tot zijn naam wil Het Schaduwkabinet van De Subjectivisten vooral licht werpen op de opwinding die nieuwe geluiden in de popmuziek teweeg kunnen brengen. We hopen dat de lezer deze opwinding actief met ons willen delen. Zowel in verheven proza als krabbels die getuigen van kinderlijk enthousiasme. Van de laatste hype tot een vergeten gelimiteerde 7".

Heel mooi die collectieve beeldvorming, maar als iedereen evenveel gelijk heeft een beetje moeilijk...

8. Er zijn zoveel waarheden als dat er mensen op aarde zijn.
De meerwaarde van De Subjectivisten ten opzichte van de andere (oude) media is: de diverse invalshoeken. Als alle leden van het Schaduwkabinet op hetzelfde moment iets willen zeggen over een actuele plaat of belangrijke muzikale gebeurtenis, dan kunnen er gerust tien stukken over hetzelfde onderwerp te lezen zijn. Zo beschrijven De Subjectivisten de muzikale wereld zoals de getuigen in de film Rashomon (1950) van Akira Kurosawa. Omdat de waarheid relatief is, bestaat deze niet.

Er is maar één waarheid en die is absoluut. Er zijn veel verschillende meningen, niet veel verschillende waarheden. Andere media slagen er ook voortreffelijk in die verschillende meningen weer te geven.
Rashomon gaat over de onbetrouwbaarheid van het menselijk geheugen als middel om de waarheid vast te leggen.