Meesterwerk.....wanneer!?

Zo lang als de plaat je blijft uitdagen?

Daar is iets voor te zeggen.

Maar dan is een plaat nooit definitief een meesterwerk, hooguit tot in lengte van dagen...

?? Betekent dit dat je die platen dan ook niet meer draait?

Ja.

omgekeerd werkt het trouwens ook: voivods nothingface heb ik minstens tien keer moeten beluisteren (was ook pas 14 toen) voordat ik hem begon te snappen (zuur verdiend geld, wilde me niet laten kennen, dus stug doorzetten). ik draai de cd nu nog regelmatig.

Misschien ten overvloede

Wel wanneer je 2x post, ja. (sorry. flauw, maar ik kon het niet laten ;o)

Maar stel dat je, bijvoorbeeld bij wijze van experiment, bij elke plaat - nieuw of niet - de vraag stelt: is dit een meesterwerk?

Wat voor criteria hanteer je dan? Zijn er algemeen geldende criteria te bedenken, of is een zekere mate van subjectiviteit niet uitgesloten?

Als je die criteria (indien ze bestaan) zou kennen, en je bent vaardig in het bepalen of een plaat aan die criteria voldoet, zou je in principe na één (of weinig) luisterbeurt(en) moeten kunnen horen of een plaat een meesterwerk is.

Een wetenschappelijke manier om hierachter te komen zou zijn dat je inventariseert welke criteria daadwerkelijk worden gebruikt voor het bepalen of iets een meesterwerk is.

Op de universiteit had een docent literatuurwetenschap een dergelijk onderzoek gedaan, en was tot de conclusie gekomen dat er één universele norm bestaat: (de mate van) samenhang. Zijn onderzoek ging over literatuur, maar volgens mij geldt die norm voor alle vormen van kunst. Tegelijktertijd is de norm zo algemeen, dat je er in de praktijk - bijvoorbeeld wanneer je een plaat wilt herkennen als meesterwerk - niet zo makkelijk iets mee kunt. Bovendien is het een noodzakelijke, maar geen uitsluitende voorwaarde; er zijn best werken te bedenken met een hoge mate van samenhang, maar die toch geen meesterwerk zijn.

Wat kun je nog meer bedenken? Een hoge mate van complexiteit, en tegelijktertijd een hoge mate van samenhang? Kan ik me iets bij voorstellen. Toch zijn er volgens mij ook werken te bedenken die wel als meesterwerk door het leven gaan, maar niet heel complex zijn.

In de muziek worden doorgaans criteria losgelaten op de kwaliteit van de compositie, het arrangement, de tekst (indien relevant), het spel (zang incluis) en de opname. Zo gesteld is er veel ruimte voor een subjectiviteit. Elk criterium gecombineerd met de universele norm samenhang vernauwt dat al. Maar is de formulering dan werkbaar? Welke normen gelden nog meer?

sa·men·han·gend (bn.)
1 tot een logisch geheel verenigd, in geregelde orde

Kun je je natuurlijk gaan afvragen wat logisch is en wat geregeld, maar ik denk dat het wel duidelijk is.

Een chaotische plaat kan een grote mate van samenhang hebben; het is maar net vanuit welk perspectief je het bekijkt. Om maar een plat voorbeeld te geven: een plaat met strakke drums en rommelige baspartijen kunnen weleens minder samenhang vertonen dan wanneer zowel de drums als de bas rommelig zijn, ook al zou dat laatste - al was het maar op papier - rommeliger klinken.

Je lijkt met je visie op hoe een recensent zijn criteria dient te hanteren te suggereren dat het bepalen van een meesterwerk een subjectief gebeuren is. Ik ben eerder geneigd dat te onderschrijven dan tegen te spreken. Misschien is het wel zo dat een plaat alleen maar een meesterwerk gevonden kan worden, en niet kan zijn.

Of dat een plaat een meesterwerk is, als heel veel mensen dat vinden. Maar dan is het erg discutabel om het woord 'is' te gebruiken.

Je opvatting van recenseren vind ik interessant. Wat me opvalt is dat je een groot belang hecht aan het geven van een waardering. Wat ik je in de praktijk wel zie doen, maar wat je hier niet noemt, is het plaatsen van de plaat in een voor die plaat relevante context. Relevante contexten zijn naar mijn idee bijvoorbeeld het genre, het repertoire van de artiest, de context die de plaat zelf vormt, enzovoort. Daar vloeit een oordeel soms als vanzelf uit voort.

Tegelijkertijd ben ik wel benieuwd naar welke criteria jij voor jezelf helder hebt gemaakt (vanuit oprechte interesse!).

Je maakt duidelijk dat de aan- of afwezigheid van modderige gitaren geen criterium kunnen vormen. Bij de uitleg die je geeft komen volgens mij zaken als kwaliteit van de opname, arrangement en spel aan de orde. En als modderige gitaren in het ene geval wel werkt, en in het andere niet, zou dat dan niet komen doordat de modderige gitaren in het ene geval bijdragen (of ten grondslag liggen) aan de samenhang, en in het andere niet?

Maar ik blijf benieuwd of er ook nog objectieve normen te hanteren zijn. Mogelijk is er nog eentje dat een meesterwerk zich op een bepaalde manier onderscheidt. Dat suggereert dat een plaat alleen een meesterwerk kan zijn ten opzichte van andere platen.

Informatie over een band zelf en wat eraan een plaat vooraf ging, vind ik doorgaans van weinig belang.

Is dit niet wat kort door de bocht? Het lijkt me in een recensie wel de moeite waard om te noemen dat een artiest eerst een punkplaat maakte, voordat hij met triphop aankwam. Hoe voor-de-hand-liggender, hoe minder relevant om te noemen, uiteraard.

Sommige dingen zijn wel relevant als context, maar hoef je in een recensie niet expliciet te noemen om ze in die context te plaatsen. Het benoemen van een genre, of een stijlfiguur bijvoorbeeld. Metalriffs. Breakbeats. Acid. Folk.

Persoonlijk ervaar (en bespreek) ik een plaat het liefst vanuit de context die hij zelf creëert. Aan veel dingen kun je echter niet voorbij gaan.

Ik hoop toch dat je een recensie als iets meer ziet dan alleen een beargumenteerd koopadvies?

Het gevoel: ik heb iets gezien of gehoord dat voor mij van grote waarde is is dan wel een subjectieve, en zeer particuliere beleving, maar wel heel duidelijk herkenbaar.

Zou je de omschrijving van een dergelijke beleving ook goed in een recensie kunnen gebruiken? Volgens mij zou dat hele mooie stukken kunnen opleveren, hoewel je het gevaar loopt dat sommigen het ervaren als overdreven gedweep, zeker als ze bij de besproken plaat geen soortgelijke ervaring hebben.

Jung zou misschien zeggen dat de artiest iets archetypisch uit het onderbewuste symbolisch neerzet, en de toeschouwer dat onderbewust herkent. Zeker mooi als dat door muziek gebeurt.